Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları, İngiltere’nin işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı İsrail yerleşimleriyle ilgili aldığı kararı memnuniyetle karşıladı.
İNGİLTERE’NİN ADIMINA DESTEK
İngiltere, söz konusu yerleşimlerden yapılan mal ithalatının yasaklanması ve yerleşimlerle bağlantılı bazı hizmetlere kısıtlama getirilmesi yönünde karar almıştı. Sekiz ülkenin dışişleri bakanları da karara ilişkin ortak bir yazılı açıklama yayımlayarak İngiltere’nin adımına destek verdi.
Açıklamada, İngiltere’nin kararının uluslararası hukuka uygun olduğu belirtilirken, bu adımın diğer ülkeleri de benzer tedbirler almaya teşvik etmesi temennisinde bulunuldu. Ayrıca yasa dışı yerleşim faaliyetlerine dahil olan kurum ve kişilerin sorumluluklarının belirlenmesine katkı sağlaması gerektiği vurgulandı.
12 ÜLKEDEN İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜME DESTEK
Sekiz ülkenin bakanları, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanlarının yayımladığı **“İki Devletli Çözüme İlişkin Ortak Bildiri’yi de olumlu karşıladı.
Ortak açıklamada, söz konusu ülkelerin uluslararası hukuk açısından yasa dışı kabul edilen İsrail yerleşimleriyle yapılan ticarete ulusal veya Avrupa düzeyinde kısıtlamalar getirme yönündeki iradelerine dikkat çekildi.
Bakanlar, bazı ülkelerin bu tür ticari sınırlamaların yanı sıra ulusal mevzuatları kapsamında başka tedbirleri de değerlendirme niyetinde olmasını desteklediklerini bildirdi.
İSRAİL’İN YERLEŞİM POLİTİKALARINA TEPKİ
Açıklamada uluslararası topluma da çağrıda bulunuldu. İşgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerini destekleyen veya bu yapıların devamına katkı sağlayan faaliyetlerin sona erdirilmesi için somut adımlar atılması istendi.
Bakanlar ayrıca İsrail’in yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı olarak aldığı tedbirleri geri çekmesi ve işgal altındaki Filistin topraklarının coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeye yönelik uygulamalara son vermesi çağrısını yineledi.
Ortak açıklamada, bu tutumun uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler kararlarıyla uyumlu olduğu belirtildi. Bu kapsamda BM Güvenlik Konseyi’nin 2334 sayılı kararı ile Uluslararası Adalet Divanı’nın 19 Temmuz 2024 tarihli istişari görüşüne atıfta bulunuldu.
GAZZE İÇİN TRUMP’IN PLANINA VURGU
Dışişleri bakanları, Gazze’nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.
Açıklamada, Gazze’de güvenlik ve istikrarın sağlanması, insani krizin giderilmesi ve yeniden imar çalışmalarının önünün açılması amacıyla ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze ihtilafını sona erdirmeye yönelik planının uygulanması çağrısı yapıldı.
Bakanlar, kalıcı ve kapsamlı bir barışa ulaşmanın tek uygulanabilir yolunun ise iki devletli çözüm olduğunu belirtti. Bu çerçevede başkenti Doğu Kudüs olan, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde bağımsız, egemen, toprak bütünlüğüne sahip ve yaşanabilir bir Filistin devletinin kurulması gerektiği ifade edildi.
12 BATILI ÜLKEDEN BATI ŞERİA KARARI
Öte yandan Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere’nin dışişleri bakanları daha önce yaptıkları ortak açıklamada, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşimlerinden gelen mallara ticari kısıtlama getirme niyetlerini duyurmuştu.
Söz konusu açıklamada İsrail’in Batı Şeria’daki uygulamalarının iki devletli çözümü tehdit ettiği ve bölgedeki durumun giderek daha kötü bir hal aldığı belirtilmişti.
Ayrıca Filistinlilere yönelik şiddet olaylarına dikkat çekilerek iki devletli çözüm perspektifinin korunması gerektiği vurgulanmıştı.
İSRAİL’DEN İNGİLTERE’YE KARŞILIK
İsrail ise Batı Şeria’daki yerleşimlere yönelik ticari kısıtlamalara tepki gösterdi. İsrail yönetimi, İngiltere’nin işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan ve Filistin nezdinde faaliyet gösteren konsolosluğunu kapatma kararı aldığını açıkladı.
Böylece İngiltere’nin İsrail yerleşimlerine yönelik ticari adımı, taraflar arasında yeni bir diplomatik gerilime de yol açmış oldu.
